騎驢的故事 CÂU CHUYỆN CƯỠI LỪA

◎心水 ◎ 雪山松 Tuyết Sơn Tùng chuyển ngữ

以前有兩父子到鄰鎮售賣完了甘蔗，因為站立了一整天，疲憊不堪；就一起騎上驢子回家，父子本來心情愉快有說有笑高興閒扯。可在途中竟聽到路人指指點點說 :

「這一對老少真沒良心，也不怕壓壞了那可憐的驢子？」

做兒子的頗有點孝心，聽了這種批評，覺得也有道理，於是趕快躍下驢背，讓父親一人獨騎。行行重行行，不意又聽到在田園上耕作的農夫們指指點點的說:

「那個老頭子真是有點離譜呢，自己逍遙安逸的獨騎驢子，居然忍心讓兒子那麼辛苦追著驢子趕路？」

父親想想也真是有點不忍，愛子心切，匆忙的下了驢背。說好說壞的讓兒子騎驢，自個兒一步快一步慢的緊緊追著驢子。正當上氣不接下氣時，過路人見了就發話:

「居然有這種不孝的兒子，竟自個兒騎驢，不管他父親的勞累？」

年青人臉紅的即刻躍下驢背，陪著老父一起牽著驢子慢步走；不久將進入村口時，那班蹲著聊天的村民們瞧見了，哈哈大笑的說:

「天下竟有這麼笨的人，放著驢子不騎，居然陪著驢走路回家？」

讀者諸君，假設閣下是這對父子其中一位，以上騎驢時遇到的情況，要如何自處呢？人生總會遇到一些兩難的事情，現代人已不會再騎驢。但諸如婚嫁壽宴辦喜事，也會有麻煩。

最為難的就是決定要邀請的對象是那些人？因為若不發請柬，不被邀請者知道後，往往會生氣說，真不夠朋友，瞧不起人了？有可能就得罪了這個人。如邀請被邀者接到喜帖之時，也難免會想，我今日居然收到「紅色炸彈」啦？

我們生活處世，遇到如此的情況出現，該如何解決這類煩人的事呢？

先父在世時，曾對我兄弟講過:「舌無骨!」最難防的就是人言，人言可畏，大概起因於「舌無骨」吧？人類柔軟靈動的舌頭，講起話時滔滔不絕，前言可以不對後語；尤其批評起別人的事情，更是口沬橫飛。完全忘了「禍從口出」這句古訓，呈一時個人口舌之快，只顧話吐出口時的痛快，那些話究竟有無傷及身邊的人，也就少管啦。

辯才無礙的人，如古早那大班縱橫家或著名的紹興師爺們；他們出口的辭鋒可以一語興邦，當然也能一言喪邦。這類才子，都是思想敏捷，飽讀詩書見多識廣的大學問家，也便是滿肚文墨者。

這些人多能成為國家的說客，就如當今的外交官、駐外使節的領事老爺們或領事老奶們等等。等而下之者也可從事訟師業務(今已稱律師或大狀師)，為人打官司。再下等者就變成了「嚼舌根」的三姑六婆者流啦；若男士喜歡般弄是非，說三道四，那就是如假包換的「小人」。

我們唯有遠小人而近君子，就不必擔心那些東家長西家短的是非了。生活有品味，首先是從自身的修養做起；所謂:「行得正企得正，平生不做虧心事，夜半敲門也不驚。」那就毋須管他人背後的點評，每天日子就能過得滋滋潤潤自在無礙了。

回到前文有關騎驢的故事，兩父子同騎驢背或是隨著驢子一齊漫步，都非最佳方法。 若父子同騎驢背對那隻驢是太苛刻和殘忍，不騎又變成未能「物盡其用」其實父子二人，應該輪流騎，在騎驢途中，縱然聽到上述的言論批評，只要心安理得，問心無愧，就別管那麼多了。當然、若父親年邁體弱，兒子就該讓老父獨自騎完全程；若是兒子年青力壯，又有孝心，讓給父親獨騎也是理所當然。

至於辦喜事發請帖，當事人是要根據與對方的交情深淺、遠近親疏之關係決定就好，實不必理會對方收帖後的種種反應。那些交情淺薄的朋友們、我們自不該隨便邀請，以免自討沒趣。

做人最重要的是求心安，心安就理得；所謂有理走天下，閒言碎語就當是清風拂過了無痕跡吧!

心水

二零二五年二月二日季夏於澳大利亞，墨爾本（Melbourne）

( Chuyển Ngữ )

CÂU CHUYỆN CƯỠI LỪA

Ngày xửa ngày xưa, có hai cha con sang thị trấn lân cận, bán hết mía. Vì đứng cả ngày mệt mỏi nên hai cha con cùng nhau cưỡi lừa về nhà. Người cha tâm trạng vui vẻ, trò chuyện, cười đùa, nhưng trên đường đi nghe thấy người qua đường chỉ trỏ và nói:

"Đôi trẻ già này thật thiếu lương tâm, không sợ cưỡi nặng quá chết con lừa đáng thương kia sao?"

Người con trai hiếu thảo, nghe lời chỉ trích ấy, cảm thấy có lý nên nhanh chóng nhảy xuống lưng lừa, để cha cưỡi một mình. Đi, đi, và tiếp tục đi, bất ngờ lại nghe thấy những người nông dân đang canh tác ngoài đồng chỉ tay và nói:

“Lão già đó thật là quá đáng, một mình cưỡi lừa thoải mái như vậy mà nhẫn tâm để con vất vả đuổi theo lừa?”

Người cha suy nghĩ và cảm thấy có chút khó chịu. Nóng lòng thương con, ông vội vã nhảy xuống lưng lừa. Bằng đủ mọi cách ông đã thuyết phục được và nhường lừa cho người con cưỡi, ông cũng từng bước đuổi kịp theo lừa. Đang khi ông thở hổn hển, một người qua đường trông thấy và thốt lên:

“Làm sao có thể có một đứa con bất hiếu, một mình cưỡi lừa, bất chấp để cha mình vất vả?”

Chàng trai lập tức đỏ mặt nhảy xuống lưng lừa, cùng cha già dắt lừa chậm rãi mà đi. Một lát sau, khi sắp đến cổng làng, đám dân làng đang ngồi xổm trò chuyện nhìn thấy họ, cười rộ lên và nói:

“Trên đời này làm sao lại có kẻ ngu ngốc như vậy, không cưỡi lừa mà thả lừa đi bộ về nhà?”

Bạn đọc thân mến, giả sử bạn là một trong hai cha con đó, bạn sẽ xử lý tình huống gặp phải khi cưỡi lừa như thế nào? Trong cuộc sống sẽ luôn có một số vấn đề, thế này thế nọ cả hai đầu đều nan giải, và con người hiện đại không còn biết cưỡi lừa nữa, nhưng cũng sẽ có những rắc rối khi tổ chức những tiệc vui như đám cưới, sinh nhật mừng thọ.

Phần khó nhất là quyết định mời ai? Bởi vì nếu những người không được bạn gửi thiệp mời, khi họ hay chuyện, họ thường sẽ tức giận, cho rằng bạn chưa đối xử đủ tình nghĩa bạn bè, và xem thường họ, đâm ra có thể xúc phạm (những) người này. Còn những người được mời, khi nhận được thiệp cưới, họ sẽ khó tránh khỏi nghĩ rằng hôm nay mình thực sự đã nhận được “quả bom đỏ” sao?

Trong cuộc sống hằng ngày, khi gặp phải những tình huống như vậy, chúng ta nên giải quyết những phiền toái ấy như thế nào?

Bố tôi lúc sinh thời từng nói với anh em chúng tôi rằng “cái lưỡi không xương!” Điều khó đề phòng nhất là lời nói của con người, và lời nói thì đáng sợ có phải vì “lưỡi không xương” chăng? Con người có cái lưỡi mềm mại và linh hoạt, khi nói thì nói nước chảy không ngừng, đoạn đầu có thể không ăn khớp gì với khúc cuối. Nhất là khi phê phán việc của người khác, họ càng ăn nói thả dàng, hoàn toàn quên mất lời xưa đã dạy “Họa từ miệng mà ra.” Con người vội nói, chỉ quan tâm nói cho sướng trước đã, còn những lời nói đó có làm tổn thương những người xung quanh hay không thì lại ít quan tâm.

Với người giỏi hùng biện giống như những nhà chiến lược thượng thặng kiểu “tung hoành gia” hay những bậc quân sư kiểu “sư gia Thiệu Hưng” nổi tiếng thời xưa, một lời nói của họ có thể làm cho một quốc gia hưng thịnh, hoặc dĩ nhiên cũng có thể hủy diệt cả đất nước. Loại học giả tài năng này là những người có tư duy nhanh nhạy, đọc nhiều thơ sách, kiến thức sâu rộng, tức là những người văn chương chữ nghĩa đầy bụng.

Nhiều người trong số này có thể trở thành nhà vận động hành lang (lobbyist) cho đất nước, giống như những nhân viên ngoại giao, những ông những bà lãnh sự ở các sứ quán đóng ở nước ngoài ngày nay… Những người cấp độ thấp hơn có thể tham gia hành nghề tranh tụng (nay được gọi là luật sư hoặc trạng sư) hay giúp người trong việc kiện cáo. Những người ở cấp độ thấp hơn nữa sẽ trở thành những cô Ba, bà Sáu nói chạy đầu này lang đầu nọ nói nhảm; nếu đàn ông thích đưa ra những nhận xét thiếu trách nhiệm, nói năng bừa bãi thì chắc chắn là kẻ “tiểu nhân” hứa bảo đảm đồ giả sẽ hoán đổi.

Chúng ta duy chỉ có tránh xa những kẻ tiểu nhân và gần gũi với những bậc quân tử, thì không phải lo lắng về những thị phi về người này người nọ. Sống một cuộc sống có hương vị bắt đầu từ việc tu dưỡng bản thân, như câu ngạn ngữ: “Đi thẳng, đứng thẳng, không làm điều gì trái lương tâm trong đời, nửa đêm có ai đó gõ cửa cũng chẳng giật mình lo sợ.” Khi đó bạn không phải lo lắng về những lời nhận xét của người khác sau lưng mình. Mỗi ngày bạn sẽ có một cuộc sống thoải mái, dễ chịu.

Trở lại câu chuyện cưỡi lừa phía trên, việc hai cha con cùng cưỡi lừa hoặc dẫn lừa bách bộ đều không phải là cách tốt nhất. Nếu hai cha con cùng cưỡi lừa thì việc đối xử với lừa sẽ quá khắc nghiệt và tàn nhẫn. Còn nếu không cưỡi thì sẽ không “tận dụng tối đa vật đang có”. Thực ra, hai cha con nên thay nhau cưỡi lừa. Trong quá trình cưỡi lừa ấy, cho dù có nghe được những lời nhận xét, chỉ trích trên, chỉ cần bạn cảm thấy thoải mái và lương tâm trong sáng thì đừng quan tâm lắm. Tất nhiên, nếu người cha già và ốm yếu, người con nên để người cha cưỡi suốt quãng đường một mình; nếu người con còn trẻ khỏe mạnh và hiếu thảo thì việc con để cha cưỡi một mình là điều đương nhiên.

Đối với việc gửi thiệp mời đám cưới, đương sự nên đưa ra quyết định dựa trên mức độ thâm giao của tình bạn, và khoảng cách quan hệ giữa họ. Thật ra, bạn không cần phải để tâm về phản ứng này nọ của đối phương sau khi họ nhận được thiệp mời. Chúng ta không nên tùy tiện mời những người bạn mà mình có mối quan hệ hời hợt, kẻo tự chuốc lấy rắc rối.

Điều quan trọng nhất trong cuộc sống là tìm sự bình yên trong tâm hồn, khi có bình yên trong tâm hồn thì mọi chuyện sẽ đâu ra đó. Như người đời nói, hành vi hợp lý thì đâu cũng ổn; những lời nói lảm nhảm, tầm phào như làn gió thoáng qua chẳng để lại dấu tích gì cả!

Tuyết Sơn Tùng 雪山松

二零二五年 二月十日於美國，加利福尼亞州，洛杉磯

*** 投稿電 郵請寄 ***

Bài vở & hình ảnh xin gởi về Ban Phụ Trách KHAIMINH.ORG

VanNgheGiaiTri@KhaiMinh.org

啓明网站  |  Copyright © 2004 - Present KHAIMINH.ORG  |  Website Disclaimer